Tragödie in Tbilisi - 9.April 1989

Opfer des 9. April 1989 - Victims of 9th April 1989 >>

April 9 - victims.jpg


Natela Bashaleishvili, 16 years of age, during her hospitalization in the First Clinical Hospital. 
She died of pulmonary edema on April 18, 1989.

1. Adamiya Aza '22 – აზა ადამია, 22 წლის

2. Eka Bezhanishvili 16 years – ეკა ბეჟანიშვილი, 16 წლის

3. Giorgadze Nato '23 – ნატო გიორგაძე, 23 წლის

4. Dolidze Tamuna 28 years – თამუნა დოლიძე, 28 წლის

5. Enukidze Tina 70 years – თინა ენუქიძე, 70 წლის

6. Toidze Nino 25 years – ნინო თოიძე, 25 წლის

7. Kikvidze Zaire '61 – ზაირა კიკვიძე, 61 წლის

8. Loladze Manana '33 – მანანა ლოლაძე, 33 წლის

9. Mamulashvili Tamara 50 years – თამარ მამულიშვილი, 50 წლის

10. Nozadze Mamuka '22 – მამუკა ნოზაძე, 22 წლის

11. Samarguliani Nana '41 – ნანა სამარგულიანი, 41 წლის

12. Chkonia-Samarguliani Marina '31 – მარინა ჭყონია-სამარგულიანი, 31 წლის

13. Chipashvili Eliso 25 years – ელისო ჭიპაშვილი, 25 წლის

14. Chovelidze Tamara 16 years – თამარ ჭოველიძე, 16 წლის

15. Dzhangirashvili Nodar 40 years – ნოდარ ჯანგირაშვილი, 40 წლის

16. Dzhincharadze Mzia 40 years – მზია ჯინჭარაძე, 43 წლის

17. Melkadze Manana '23 (died April 11) – მანანა მელქაძე, 23 წლის

18. Kvasroliashvili Shalva 35 years (he died April 13 from traumatic brain injury) – შალვა ქვასროლიაშვილი

19. Bashaleishvili Natia 16 years (died April 18) – ნათია ბაშალეიშვილი, 16 წლის

20. Karseladze Gia 25 9 (April 11 shot during the curfew) – გია ქარსელაძე, 25 წლის

Verena Metreveli – ვენერა მეტრეველი -  image.slidesharecdn.com

9 აპრილის ტრაგედია

ანტისაბჭოთა მოძრაობა საქართველოს სსრ-ში 1988 წლისთვის უფრო გააქტიურდა. საპროტესტო აქციებმა პიკს მიაღწია 1989 წლის 4 აპრილს, როდესაც ათობით ათასი ქართველი შეიკრიბა მთავრობის სახლის წინ რუსთაველის გამზირზე, თბილისში.

6 აპრილიდან თბილისში იმყოფებოდა სსრკ თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, გენერალი კოჩეტოვი.

7 აპრილს დღისა და ღამის განმავლობაში თბილისში შევიდა: საგანგებო დანიშნულების მოტომსროლელთა დივიზიის მე-4 პოლკი, საგანგებო დანიშნულების მილიციის რაზმები პერმიდან და ვორონეჟიდან.

8 აპრილს გაიმართა რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭოს სხდომა, სადაც როდიონოვმა და კოჩეტოვმა წევრებს მისცეს დაპირებები, რომ ოპერაცია ჩაივლიდა უსისხლოდ. როდიონოვმა ოპერაციაზე თანხმობა თავდაცვის მინისტრ იაზოვისგან მიიღო, ხოლო სკკპ ცკ-ის გადაწყვეტილებით, ოპერციისთვის გაერთიანდა თავდაცვისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ძალები.

8 აპრილსვე დღის მეორე ნახევარში გავრცელდა ხმა, თითქოს შინაგან სამინისტროს სპეციალურ ქვედანაყოფებს მიტინგის დაშლის შესახებ მითითება ჰქონდათ მიცემული. ორგანიზებული წინააღმდეგობის გაწევის მიზნით ლიდერების ხელმძღვანელობით მიტინგის ადგილის ირგვლივ მდებარე ქუჩების ავტობუსებითა და სატვირთო მანქანებით ჩაკეტვა დაიწყეს. ლიდერები შეკრებილთ მოუწოდებდნენ, არ წასულიყვნენ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სამხედრო ნაწილები გამოჩნდებოდნენ. მათ ყურად არ იღეს სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქის ილია მეორის მოწოდება, რომელმაც მომიტინგეებს ქაშვეთის წმ. გიორგის სახელობის ტაძარის ტერიტორიაზე გადასვლა და იქ პარაკლისის გადახდისკენ მოუწოდა…

9 აპრილს, დილის 4 საათზე საბჭოთა არმიის ნაწილებმა მთავრობის სახლის წინ შეკრებილი მომიტინგეები არნახული სისასტიკით დაარბიეს, რის შედეგადაც დაიღუპა 21 მშვიდობიანი მოქალაქე, უმეტესობა ქალები, მათ შორის იყვნენ სკოლის მოსწავლეებიც. დაღუპულთა გარდა იყვნენ დაჭრილები, დაუდგენელი ქიმიური ნივთიერებით მოიწამლა 2000-მდე მომიტინგე და ადგილობრივი მაცხოვრებელი.

აქციის დარბევისას გამოყენებულ იქნა მომაკვდინებელი იარაღი: ქიმიური საშუალებები, სასანგრე ბარები, ცეცხლსასროლი იარაღი, ჯავშანტრანსპორტიორები და ტანკები.

ცალკე უნდა აღინიშნოს მილიციის გმირობის ტოლფასი მოქმედება, როდესაც მათ, ბრძანების საწინააღმდეგოდ, მთავრობის სასახლის მიმდებარე ქუჩების მეშვეობით მომიტინგეებს რუსთაველის პროსპექტის დატოვების საშუალება მისცეს. რომ არა ეს ქმედება მსხვერპლი გაცილებით დიდი იქნებოდა.

9 აპრილს დაღუპულთა სია

– აზა ადამია, 22 წლის
– ნათია ბაშალეიშვილი, 16 წლის
– ეკა ბეჟანიშვილი, 16 წლის
– ნატო გიორგაძე, 23 წლის
– თამუნა დოლიძე, 28 წლის
– თინა ენუქიძე, 70 წლის
– ნინო თოიძე, 25 წლის
– ზაირა კიკვიძე, 61 წლის
– მანანა ლოლაძე, 33 წლის
– თამარ მამულიშვილი, 50 წლის
– ვენერა მეტრეველი
– მამუკა ნოზაძე, 22 წლის
– ნანა სამარგულიანი, 41 წლის
– შალვა ქვასროლიაშვილი
– მარინა ჭყონია-სამარგულიანი, 31 წლის
– ელისო ჭიპაშვილი, 25 წლის
– თამარ ჭოველიძე, 16 წლის
– ნოდარ ჯანგირაშვილი, 40 წლის
– მზია ჯინჭარაძე, 43 წლის
– მანანა მელქაძე, 23 წლის
– გია ქარსელაძე, 25 წლის


†ჩემი სამშობლო საქართველოა! †Я грузин! †მე♥სქა!
9 აპრილის ტრაგედიას შეწირული 21 გმირი !  -  9 Apr 2015 14:33
დღეს 1989 წლის 9 აპრილის მოვლენებიდან, 26 წელი გავიდა. ეს დღე საქართველოს უახლეს ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ტრაგიკულ დღედ ითვლება.

1989 წლის 9 აპრილი დიდ ტრაგედიასთან და სისხლისღვრასთან ასოცირდება, ამ დღეს საზოგადოებრივი ერთიანობის შეგრძნება ყველაზე მეტად იგრძნობოდა, როდესაც ათასობით ადამიანი საქართველოს დამოუკიდებლობას და თავისუფლებას მოითხოვდა, თუმცა საბჭოთა ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, თავისუფლების მოთხოვნით შეკრებილი ადამიანები სასტიკად დაარბიეს და დილის 4 საათზე, კრემლის მითითებით რუსთაველის გამზირზე- საბჭოთა არმიის მძიმე ტექნიკა, შემდეგ კი ძერჟინსკის დივიზიის, დესანტისა და შინაგანი ჯარის სპეცრაზმელები გამოჩნდნენ, რასაც უდანაშაულო და თავისუფლებისთვის მებრძოლი 21 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, 4 ათასზე მეტი დემონსტრანტი კი სხვადასხვა სახის ტრამვით საავადმყოფოში მოათავსეს.

21 გმირი, საბჭოთა რეჟიმის, დაუნდობელ და სასტიკ დარბევას შეეწირენ. ეს ადამიანები თავისუფლებასა და სამშობლოს დამოუკიდებლობისათვის იბრძიდნენ.

ეს გმირები არიან: ადამია აზა, 22 წლის; ბაშალეიშვილი ეკა, 16 წლის; ბეჟანიშვილი ეკა, 16 წლის; გიორგაძე ნატო, 23 წლის; დოლიძე თამუნა, 28 წლის; ენუქიძე თინა, 70 წლის; თოიძე ნინო, 25 წლის; კიკვიძე ზაირა, 61 წლის; ლოლაძე მანანა, 33 წლის; მამულიშვილი თამარი, 50 წლის; მეტრეველი ვენერა; ნოზაძე მამუკა, 22 წლის; სამარგულიანი ნანა, 41 წლის; ქვასროლიაშვილი შალვა; ჭყონია-სამარგულიანი მარინა, 31 წლის; ჭიპაშვილი ელისო, 25 წლის; ჭოველიძე თამარი, 16 წლის; ჯანგირაშვილი ნოდარი, 40 წლის; ჯინჭარაძე მზია, 43 წლის; მელქაძე მანანა 23 წლის; ქარსელაძე გია, 25 წლის;
აზა ადამია, 22 წლის,

საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სტუდენტი.


Gedenken an den 9. April 1989 - remembering of 9th April 1989 >>

http://www.georgianjournal.ge/image-page.html?view=item&id=341
Mourning fallen heroes of April 9 tragedy - 09 April, 2016
After the April 9 tragedy that claimed lives of 21 people expressing their protest peacefully and demanding Georgia’s secession from Soviet Union, a 40-day mourning was declared throughout the country. In total 17 females and 4 males were brutally killed by the Soviet Army on the night of April 9 in 1989. Unfortunately the stories of many heroes are not known to the public, especially to the new generation. Yet, it is the duty of every citizen to know to whom we owe our freedom today. Everyone should know that among the deceased heroes were under age students Eka Bezhanishvili, Tamar Chovelidze, Natia Bashaleishvili and even a pregnant girl Eliso Chipashvili who was poisoned by the unknown gas and found dead on the next day at the morgue. The photo presented here depicts the mourning march at Rustaveli Avenue, where the massacre took place. It shows people holding photos of 21 heroes who sacrificed themselves to the freedom and the well being of Georgian nation.

http://www.tabula.ge/ge/tv/teorema/95031-9-aprilidan-9-aprilamde-natsili-i
თეორემა: 9 აპრილიდან 9 აპრილამდე, ნაწილი I
აზა ადამია, ნათია ბაშალეიშვილი, ეკა ბეჟანიშვილი, ნატო გიორგაძე, თამუნა დოლიძე, თინა ენუქიძე, ნინო თოიძე, ზაირა კიკვიძე, მანანა ლოლაძე, თამარ მამულიშვილი, ვენერა მეტრეველი, მამუკა ნოზაძე, ნანა სამარგულიანი, შალვა ქვასროლიაშვილი, მარინა ჭყონია, ელისო ჭიპაშვილი, თამარ ჭოველიძე, ნოდარ ჯანგირაშვილი, მზია ჯინჭარაძე, მანანა მელქაძე, გია ქარსელაძე - ეს ის ადამიანები არიან, ვინც 9 აპრილს საბჭოთა არმიამ დახოცა.
ყველაფერი სამი კვირით ადრე, 18 მარტს დაიწყო, მაშინ, როდესაც მოსკოვის მხარდაჭერით ე. წ. ლიხნის ასამბლეა ჩატარდა და აფხაზებმა საქართველოსგან გამოყოფა მოითხოვეს. საპასუხო საპროტესტო მოძრაობა საქართველოს მრავალ წერტილში დაიწყო და პიკს 4 აპრილს, თბილისში მიაღწია - პროტესტის მონაწილეთა მთავარი მოთხოვნა უკვე არა აფხაზეთის საკითხს, არამედ საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენას უკავშირდებოდა.
რა მანძილი გვაშორებს 26 წლის შემდეგ 9 აპრილის მიზანს - ამ თემაზე ვმსჯელობთ თეორემაში და დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს შენების გზაზე გადადგმულ ნაბიჯებს მიმოვიხილავთ.

http://frontnews.ge/old/index.php?action=news_read&npid=17366&lang=eng
24 years since April 9 tragedy - April 09 01:48, 2013
24 years have passed since the April 9 tragedy, when Russian army massacred Georgian youth holding demonstrations with the demand of Georgia`s independence. These Georgian people are following: Adamia Aza – age 22; Bezhanishvili Eka – age 16; Girgadze Nato – age 23; Dolidze Tamuna – age 28; Enukidze Tina – age 70; Toidze Nino – age 25; Kikvidze Zaira – age 61; Loladze Manana – age 33; Nozadze Mamuka – age 22; Mamulashvili Tamari – age 50; Samarguliani Nana –age 41; Chkonia – Samarguliani Marina- age 31; Chipashvili Eliso – age 25; Chovelidze Tamari – age 16; Jangirashvili Nodari – age 40; Jincharadze Mzia – age 43; Melkadze Manana – age 23; Bashaleishvili Natia – age 15; Kvasroliashvili Shalva and karseladze Gia – age 25.
The April 9 tragedy (also known as Tbilisi Massacre, Tbilisi tragedy) refers to the events in Tbilisi, Georgian Soviet Socialist Republic, on April 9, 1989, when an anti-Soviet demonstration was dispersed by the Soviet Army, resulting in 21 deaths and hundreds of injuries. April 9 is now remembered as the Day of National Unity, an annual public holiday.
Every year politicians, public figures, ordinary citizens and relatives of the tragedy victims assemble at the memorial on Rustaveli Avenue. They lit candles and commemorate the tragedy casualties.

http://www.politforums.net/eng/foreign/1239440319.html
20 years have passed from the tragedy of '89
 Mgeli2001  56 2471 12:58 11.04.2009
9th April 1989, Soviet troops all occupational disperse a peaceful demonstration in Tbilisi ispolzovali against peaceful demonstrators assault troops sopёrnye shovels and the unknown until today nerve gas by suffocation gas and sopёrnyh shovels killed 20 people dozens were seriously injured and poisoned







Artikel über den 9. April 1989 - articles about 9th April 1989 >>

physiciansforhumanrights.org/report-bloodysunday-1990.html - link closed
Tblisi report-bloody sunday 1989 - new link to the PDF, s3.amazonaws.com
In Erinnerung an die 1990 in Tbilisi getöteten Frauen wie die 15jährige Natia Bashaleishvili, die unter den 20 erschlagenen und vergasten Demonstranten für die georgische Unabhängigkeit waren ...
Bloody Sunday: Trauma in Tblisi
The Events of April 9, 1989 and Their Aftermath
On April 9, 1989, troops from the Soviet Ministries of Defense and Interior used entrenching spades and, it was alleged, toxic gas, to break up a peaceful demonstration of 8,000 to 10,000 people in Tbilisi, Soviet Georgia. Sixteen people were known to have been killed on the scene. Another four people later died from injuries sustained on that day. Hundreds of people were injured and admitted to hospitals. On April 10, in protest of the event, the city of Tbilisi went out on strike and a 40-day period of mourning was declared. 
The tragedy of the events of Sunday, April 9, 1989 in Tbilisi, Soviet Georgia, demonstrates yet again the serious physical and psychological damage caused by the unwarranted use of force, including toxic chemical agents, against a civilian population.
In publishing this report of a fact-finding delegation to Tbilisi, Physicians for Human Rights hopes to help deter all governments from resorting to the excessive use of force and the use of toxic gas as a means of crowd control and the suppression of dissent.

www.2plus4.de/chronik.php

09. April 1989
UdSSR
Georgische Unabhängigskeitsforderungen; abchasisch-georgischer Nationalitätenstreit

Quelle: ADG 33270


Georgische Unabhängigskeitsforderungen; abchasisch-georgischer Nationalitätenstreit
Nach blutigen Auseinandersetzungen zwischen georgischen Demonstranten und militärischen Sondereinheiten wurde in Georgien eine Ausgangssperre verhängt. Harte Kritik provozierte das brutale Vorgehen der Armee, die u. a. Giftgas einsetzte.
Am 9. April kam es vor dem Regierungsgebäude der georgischen Hauptstadt Tiflis zu heftigen Zusammenstößen zwischen Demonstranten und der Polizei, bei denen nach offiziellen Angaben 20 Menschen, darunter 10 Frauen und Mädchen, getötet und 200 Menschen verletzt wurden, darunter auch 91 Polizisten. Etwa 500 Demonstranten wurden festgenommen. Die Angaben georgischer Bürgerrechtler differieren von den amtlichen; danach wurden Menschen, davon 20 Frauen und zwei Kinder, von Soldaten getötet. Seit dem 4. April hatte es bereits Kundgebungen kleinerer Gruppen in Tiflis gegeben. An der Demonstration am 8. und 9. hatten schließlich hunderttausend Menschen teilgenommen; ausgelöst wurde sie durch einen Streit um den Status der zu Georgien gehörenden Autonomen Abchasischen Republik und die Forderung von Vertretern der muslimischen abchasischen Minderheit, ihre Republik aus Georgien herauszulösen - gemündet war sie allerdings in eine antisowjetische Kundgebung von Georgiern. In der am Schwarzen Meer gelegenen Abchasischen Republik leben 3,6 Millionen Menschen, davon 17 % Abchasier und 43,9 % Georgier (Russen, Armenier und Aserbeidschaner bilden weitere Minderheiten). Dieses Bevölkerungsverhältnis hatte in den letzten Jahren wiederholt Anlaß zu Auseinandersetzungen gegeben, weil die georgische Mehrheit sich über soziale Benachteiligungen beklagte, vorwiegend im Wohnungswesen, beim Grundstückserwerb, bei der Erteilung von Bau- und Aufenthaltsbewilligungen; georgische historische Monumente in Abchasien würden zerstört und georgische Inschriften durch abchasische ersetzt. In der Abchasischen Republik gab es seit einiger Zeit eine aktive Bewegung, die die Loslösung von Georgien und entweder den Anschluß an die Russische Föderation oder die Bildung einer eigenen Sowjetrepublik betrieb; im Gegenzug traten georgische Aktivisten auf, die gegen die Politik der abchasischen Führer demonstrierten. Der Konflikt, ursprünglich ein innergeorgischer, in dem sich nationalistische abchasische Kreise und Georgier gegenüberstehen, wurde durch die georgischen Autonomieforderungen zunehmend in den Hintergrund gedrängt. Bei den Demonstrationen in Tiflis am 8. April, begleitet von antisowjetischen Parolen, verlangten die Georgier zwar auch die Auflösung Abchasiens als Autonome Republik, doch ging es in der Hauptsache um das Autonomiestreben Georgiens gegenüber der Sowjetmacht. Schon am 25. Februar dieses Jahres, dem 68. Jahrestag der Intervention der Bolschewiken gegen die damals kurzfristig selbständige georgische Republik, hatte es in Tiflis Massendemonstrationen gegeben, bei denen das Eingreifen von Sicherheitskräften blutige Auseinandersetzungen und Verhaftungen zur Folge hatte. Dadurch hatte der georgische Nationalismus neue Nahrung erhalten.
Nach Darstellung der Nachrichtenagentur TASS brachen die jüngsten Unruhen aus, als Miliz und Truppen des georgischen Innenministeriums eine "außer Kontrolle geratene antisojwetische Massenkundgebung" auflösen wollten. Die Sicherheitskräfte hätten dabei keine Schußwaffen eingesetzt. Auf ihre Warnungen hätten die Demonstranten nicht reagiert und stattdessen die "Emotionen" weiter angeheizt. Wegen des Widerstands "einiger extremistischer Gruppen" sei es schließlich zu "einem Gedränge" gekommen, in dem 20 Menschen starben. Die Führer einer Gruppe, die sich "Nationale georgische Befreiungsbewegung" nenne, hätten Tage vorher angekündigt, sie beabsichtigten, die Macht in der Republik zu übernehmen. Die Arbeiterschaft, die Bauern und die Intelligenz des Landes hätten die "Provokationen der Extremisten" verurteilt und von den Behörden gefordert, Ruhe und Ordnung wiederherzustellen. Aus der Sicht georgischer Bürgerrechtler und Journalisten las sich der Hergang der Vorfälle völlig anders. Sie übten scharfe Kritik an dem brutalen Vorgehen der Sicherheitskräfte gegenüber den Demonstranten, die sich friedlich verhalten hätten. Dabei bezeichneten alle Richtungen der Opposition in Tiflis die offizielle sowjetische Berichterstattung über den Hergang am 9. April übereinstimmend als lügenhaft und sprachen von einem Verbrechen der Armee. Die Truppen - reguläre und dem Innenministerium unterstehende Sondereinheiten, die alle von außerhalb Georgiens herangezogen wurden - hätten den Platz der Demonstranten in Tiflis am frühen Morgen des 9. April mit Panzern und Schützenpanzern, bewaffnet mit Schlagstöcken und Spaten und unter Einsatz von Tränengas gestürmt, als diese in kleineren Gruppen dort friedlich versammelt gewesen seien; als die Oppositionellen den Vormarsch der Soldaten hätten aufhalten wollen, sich gruppierten und Frauen auf dem Platz zur Bekundung von Friedfertigkeit Volkstänze aufgeführt hätten, seien die Soldaten, denen man vor dem Einsatz die Schußwaffen weggenommen habe, in bestialischer Weise, "wie die Tiere", mit Feldspaten reihenweise auf die Menge losgerückt und hätten viele von den Frauen erstochen. Vergeblich hätten georgische Polizisten das Blutbad verhindern wollen, sie seien von den fremden Soldaten weggedrängt worden. So erkläre sich, warum die Mehrheit der getöteten Georgier Frauen seien (TASS/BPA, NZZ, AFP, dpa, Reuter).
Zuvor, am 6. April war der abchasische Parteichef, Boris ADLElDA, auf einer Sitzung des regionalen Parteikomitees in Suchumi seines Postens enthoben worden; man warf ihm vor, sich zum Sprachrohr der Kreise gemacht zu haben, die eine Ablösung Abchasiens von Georgien verlangen. Der georgische Parteichef Dzhumber PATIASCHWILI<1> rief am 7. April die Bevölkerung auf, die Feindschaft zu beenden und nicht vom "Weg der Demokratisierung" abzuweichen. Am 9. April beschloß die georgische Führung auf einer Sondersitzung Notmaßnahmen gegen die Kundgebungen in der Region; über Tiflis verhängte sie eine nächtliche Ausgangssperre. Außerdem verkündeten die Parteiführer, daß Georgien "eine sozialistische, souveräne Republik innerhalb der bürgerlichen Familie der Völker der Sowjetunion" bleiben werde. In den folgenden Tagen wurde in weiten Teilen Georgiens gestreikt. Tiflis war mit Panzern und Militärpatrouillen abgesichert. Am 11. April erklärte PATIASCHWILI im sowjetischen Fernsehen, niemand habe mit Todesfolgen gerechnet, als Polizei und Militär mit Schlagstöcken gegen die Demonstranten angerückt seien. Völlig unerwartet seien die Demonstranten vor den Truppen nicht zurückgewichen. Leider seien unschuldige Menschen, die nicht einmal aktiv beteiligt gewesen seien, ums Leben gekommen. Die Anführer hingegen seien sogleich geflüchtet. Der Sprecher des sowjetischen Außenministeriums, Gennadij GERASSlMOW, beschuldigte in den Pressekonferenzen am 10. und 11. April mehrere westliche Medien, die Zahlen über die Opfer der Unruhen in Georgien zum Teil massiv übertrieben zu haben. Nach seinen Aussagen hatte sich die Lage in Tiflis wieder beruhigt, der öffentliche Verkehr funktioniere wieder und die Arbeit in den meisten Betrieben verlaufe normal. Das Politbüro habe am 10. April Außenminister SCHEWARDNADSE, den ehemaligen Parteichef der Republik (bis 1985), nach Georgien entsandt, in Begleitung von Politbüromitglied Georgij RASUMOWSKIJ. Er sei mit der Analyse der Umstände betraut, die zu dieser Tragödie geführt hätten. Für Journalisten sei das Gebiet gesperrt, womit u. a. auch verhindert werde, daß "Unwahrheiten" in die Welt gesetzt würden. In Georgien seien Arbeitsgruppen zur Untersuchung der Vorfälle gebildet worden; der 11. April sei zum nationalen Trauertag für die Todesopfer erklärt worden. Organisatoren der Unruhen seien "Nationalisten der schlimmsten Sorte, Extremisten und politische Abenteurer ohne seriöse Programme, die Demokratie und Glasnost zum Nachteil der öffentlichen Interessen mißbrauchten".
Die eingesetzte Regierungskommission in Tiflis befand bei der Suche nach einem Ausweg aus der Lage, es sei notwendig, die politischen und wirtschaftlichen Maßnahmen in der Republik stärker ideologisch abzusichern und bei den Menschen die Überzeugung zu vertiefen, daß die ergriffenen Maßnahmen richtig seien. "Staatsbürgerliches Bewußtsein, Durchhaltevermögen und Ruhe" sollten die Menschen an den Tag legen und ihren Gefühlen nicht die Oberhand über die Vernunft lassen. Am 12. April richtete Generalsekretär GORBATSCHOW einen Appell an die Werktätigen Georgiens, Besonnenheit und hohes Verantwortungsbewußtsein walten zu lassen. Die Zwischenfälle hätten der Perestrojka und der Erneuerung im Land geschadet. Die Interessen der Werktätigen hätten nichts mit den Versuchen gemein, die bestehenden Bande der Freundschaft und der Zusammenarbeit zwischen unseren Völkern zu zerschneiden, die sozialistische Ordnung in der Republik abzubauen und sie in den Morast der Feindschaft zwischen den Volksgruppen zu stoßen". In Georgien habe sich, wie in anderen Republiken auch, eine ganze Reihe von Problemen angesammelt; die Führung des Landes gehe sie nun an. "Die Neugestaltung der Beziehungen zwischen den Volksgruppen kann aber nicht bedeuten, daß Grenzen neu gezogen und die nationalstaatliche Struktur des Landes aufgebrochen wird." Treue zu ihrem Volk und ihrer Geschichte sei die Pflicht aller Einwohner Georgiens. Doch werde nicht zugelassen, daß der Brüderlichkeit aller Völker in der UdSSR und damit der Erneuerung ein Schlag versetzt werde. Gemäß ihrer humanistischen Tradition würden die Georgier, dessen sei er gewiß", unsere gemeinsamen sozialistischen Werte" und "unsere Einheit" schützen (AP/BPA, TASS/BPA, ZSF/BPA).
Unklar blieb vorerst, wer den Einsatzbefehl für die Sicherheitskräfte gegeben hatte. GERASSIMOW erklärte dazu, der Befehl sei von einer regionalen Instanz ausgegangen, Genaueres erfordere noch eine gründliche Untersuchung. Es werde auch das Verhalten des Oberbefehlshabers des Transkaukasischen Militärbezirks, General RODIONOWs, kritisiert, der nach den Unruhen auch Militärkommandant von Tiflis wurde. SCHEWARDNADSE, der mit Oppositionellen in Georgien zusammengetroffen sei, bleibe vorerst in der Republik. Erfolgreich waren seine Bemühungen in Diskussionen mit oppositionellen Gruppierungen jedoch nicht. Am 12. April reagierte PATIASCHWILI mit einem Gesuch um Entlassung auf die harte Kritik an dem Vorgehender Sicherheitskräfte. Er begründete sein Gesuch mit den Worten: "Ein General, der eine Schlacht verloren hat, muß abtreten." Das georgische ZK setzte auf dem Plenum am 14. April an seine Stelle den bisherigen KGB-Chef der Republik, Giwi GUMBARIDSE. Zugleich wurden der georgische Ministerpräsident Surab TSCHEIDSE und der Vorsitzende des Obersten Sowjets Otari TSCHERKElSIJA von ihren Ämtern entbunden. GUMBARIDSE erklärte eindringlich, die Parteiorganisation habe das, wovon die Werktätigen, Studenten, Bauern und die Intelligenz der Republik sprächen, zu berücksichtigen, andernfalls würden ihre Aufgaben vom Volk nicht verstanden. Die Kluft zwischen Worten und Taten der Führung müsse verschwinden. Eine sogenannte "russische Frage" gebe es nicht; es gebe keinen Anlaß dafür, daß die Georgier die jahrhundertealte Freundschaft zu den Russen vergessen sollten.
In seiner Rede vor dem georgischen ZK kritisierte SCHEWARDNADSE scharf den Beschluß der georgischen Kommunisten, Gewalt anzuwenden. PATIASCHWILIs Entscheidung, Militär einzusetzen und in Tiflis die Sperrstunde einzuführen, habe "schwere, ungerechtfertigte Folgen" gehabt. Durch nichts sei der Tod unschuldiger Menschen zu rechtfertigen, und die Ereignisse verlangten nach rückhaltloser Aufklärung. Viele bekannte Leute Georgiens hätten auf dem Einsatz von Gewalt bestanden, doch diesen Beschluß danach kritisiert. Die individuelle Verantwortung der einzelnen Kommunisten nehme unter den Bedingungen der Demokratisierung drastisch zu, wodurch das Problem der "persönlichen moralischen Jurisdiktion" in den Vordergrund gerückt werde. PATIASCHWILI habe diesem Problem durch seinen Rücktritt Rechnung getragen. Die Parteiorganisation Georgiens sei mit der "Dynamik der eigenen Prozesse", nämlich der Demokratisierung, nicht klargekommen und habe die Kontrolle über die schließlich unsteuerbare Lage verloren. "Es ist völlig unnormal, daß zwischen dem Aktiv der Partei- und Sowjetführung der Republik und einem gewissen Teil der Bevölkerung, der Öffentlichkeit, eine Barriere besteht. Beide Seiten haben in dieser Konfrontation weder Taktgefühl noch Ausdauer und Ruhe gezeigt, sie konnten nicht miteinander als Partner ins Gespräch kommen."
Doch habe eben auch die georgische Partei unter den Bedingungen der Demokratisierung ständig mit Opponenten zu tun und müsse gesellschaftlich schwierige Situationen mittels des Dialogs meistern. "Wenn Sie sich angeschickt haben, Demokratie und Perestrojka mit Panzern zu verteidigen, dann sagen Sie dies wenigstens den Leuten, informieren Sie sie ... Dem Parteiaktiv fehlte es an Vermögen, mit den Leuten zu reden. Irgendwo war es isoliert, von den Massen getrennt." Es sei übel, daß die Vorstellungen der georgischen KP von dem, was am besten sei, in vielem nicht mit den gesellschaftlichen Erwartungen übereingestimmt hätten. Die Partei sei für die tragischen Ereignisse moralisch verantwortlich. Der Beschluß, "Truppen zu Hilfe zu nehmen und mit dem Volk aus Panzern und Panzerfahrzeugen heraus zu sprechen", sei nicht zu rechtfertigen. Dies sei voreiliges Handeln, ohne Durchdenken von Alternativen und Folgen. Im Volk sei zu spüren, daß das Problem der zwischennationalen Beziehungen brennend und akut sei, ein wesentlicher Bestandteil des geistigen Lebens. Die neue georgische Führung übernehme ein Erbe mit nationalen Phobien aller Art, mit Schwierigkeiten und Unstimmigkeiten". Trotzdem sei der zwischennationale Dialog in der multinationalen Republik in Gang zu bringen, und dabei würden "die realen Errungenschaften der sozialistischen Periode" helfen. Die Ausgangssperre von Tiflis sei eine Anomalie, er selbst sei bestürzt über den Anblick der Stadt gewesen. Die Ausgangssperre müsse so schnell wie möglich beseitigt, die Truppen aus der Stadt abgezogen werden. Im übrigen habe sich der Befehlshaber der Truppen des Militärbezirks von Transkaukasien, RODIONOW, gegen den Beschluß ausgesprochen, die Armee gegen die Demonstranten einzusetzen. RODIONOW verhinderte allerdings die Veröffentlichung eines Zeitungsberichts über die Ereignisse vom 9. April; er ließ die georgische Zeitung, die einen detaillierten Bericht enthielt, einstampfen (TASS/BPA, ZSF/BPA, AP).
Aus Protest gegen den Armee-Einsatz traten zahlreiche georgische Kommunisten aus der Partei aus. Nach einer Lockerung der Ausgangssperre in Tiflis wurde sie am 17. April aufgehoben. Am folgenden Tag wurden auch die Truppen, die zur Verstärkung in der Republik anwesend waren, abgezogen. Nach der Abreise SCHEWARDNADSEs und RASUMOWSKIJs nach Moskau war eine georgische Parlamentskommission weiter mit der Detailuntersuchung der Vorfälle beschäftigt. SCHEWARDNADSE betonte, daß der Einsatzbefehl für die Soldaten nicht von GORBATSCHOW, sondern von der georgischen Parteiführung ausgegangen sei. Zur gleichen Zeit wurden von verschiedenen Seiten Vorwürfe erhoben, am 9. April sei Giftgas gegen die Demonstranten eingesetzt worden. Bereits auf einer Straßenkundgebung im Moskauer Arbat-Viertel am 16. April, auf der Intellektuelle, unter ihnen der Bürgerrechtler Andrej SACHAROW und Delegierte im künftigen Volksdeputiertenkongreß, einen öffentlichen Prozeß gegen "die Mörder von den Sondertruppen" verlangten, berichteten Augenzeugen, die Armee habe in Tiflis "Nervengas" eingesetzt. Dies wurde von Ärzten in Tiflis bestätigt. In den folgenden Tagen hieß es in sowjetischen Zeitungen, die Truppen hätten "chemische Kampfmittel" mit unbekannter Zusammensetzung, in Moscow News als "Giftgas" bezeichnet, benutzt. Während RODIONOW die Verwendung von Giftgas dementierte, bestätigte auch die Untersuchungskommission in Tiflis am 20. April den Einsatz von Giftgas und meinte, mehrere der Todesfälle seien durch das Gas verursacht.
Nach Angaben des georgischen Gesundheitsministers Irakle MENAGARISCHWILI reizen die dem Atropin ähnlichen verwendeten Substanzen nicht nur die Augen, sondern beeinträchtigen auch Herz, Muskeln und Lungen und bewirken Lähmungen. "Wir hoffen immer noch, daß man uns eine chemische Analyse aushändigt, damit wir die Kranken behandeln können", erklärte er und beschuldigte SCHEWARDNADSE, frühzeitig von dem Giftgaseinsatz gewußt, ihn aber verschwiegen zu haben. Von 105 noch in Kliniken liegenden Menschen litten 63 an Vergiftungserscheinungen. Von den rund 1 000 Personen, die sich am 9. April in Behandlung begeben hätten, seien bei 600 Vergiftungssymptome festgestellt worden. Mindestens zwei der Toten seien mit Sicherheit an der Chemikalie gestorben. Er bezichtigte die Armee der Lüge. In einem offenen Brief an GORBATSCHOW forderten 26 der Kranken, die Armee zur Enthüllung der Zusammensetzung der Stoffe zu zwingen und Vertreter des Roten Kreuzes nach Tiflis zu entsenden. Die georgischen Medien forderten die zentrale Moskauer Presse auf, "endlich die Wahrheit zu schreiben und Druck auf die Behörden auszuüben, damit die Zusammensetzung der Stoffe bekanntgegeben wird". Auch GUMBARIDSE bestätigte am 24. April den Einsatz einer weiteren chemischen Substanz neben Tränengas und machte eine kleine Gruppe von Spitzenpolitikern innerhalb der georgischen Parteiführung für das Vorgehen der Soldaten verantwortlich. Diese Entscheidung, die ohne Beratungen veranlaßt worden sei und von der er nichts gewußt habe, sei "ein äußerst schwerer Fehler" gewesen (AP, dpa, Der Spiegel, NZ, FAZ, SZ/ma).
Fußnoten: <1> Er war 1985 Nachfolger des heutigen Außenministers Eduard SCHEWARDNADSE geworden. Unter dessen Führung war das Georgische Staatssprache geworden.




Georgia: 20 years of Independence  - georgia.iwp.org.ua - Helen Partsvaniya // Newsgeorgia

Referendum on the restoration of independence took place in Georgia on March 31, 1991. A positive answer to the question "Do you agree on the restoration of Georgian statehood on the basis of an act of independence from May 26, 1918?" was given by the majority of the population.

Politicians, experts, public figures and ordinary citizens, despite differences in political views, share the opinion that this referendum was a great historic event that reflects the will of the Georgian people for many centuries, striving for independence.

Epochal significance of the referendum

On February 28, 1991 the Supreme Council of the Republic of Georgia "considering the complex political situation," declared that the all-Soviet referendum, appointed by the Supreme Soviet of the USSR on March 17 on the preservation of the Union would not be held on the territory of the republic. However, the Republican Supreme Council decided to schedule on March 31, 1991 the referendum on the restoration of Georgian independence.

The referendum held throughout Georgia, including Abkhazia and South Ossetia, was attended by 90% of voters. All, except some, voted for the restoration of independence.

"It was not a decision of a group of people, party, or any part of the population. It was the desire of people across the whole country. So the referendum was extremely important from this point of view. We could declare independence on the basis of multi-party elections (28 October 1990). Political force, which won those elections, has based its campaign on slogan of independence. 2/3 of the population supported us. Still, we decided to hold a referendum, "- Akaki Asatiani, at that time the first deputy chairman of the Supreme Council of the Republic of Georgia, said.

That referendum was based on the Act for the restoration of independence and became the basis for Georgian acceptance to the UN family, noted Asatiani.

According to him, South Ossetia abstained from the All-Union referendum, as the 2/3 of the territory was controlled by Georgia. And the results of the referendum held on the territory of Abkhazia, sharply contrasted to data obtained as a result of the referendum on the restoration of Georgian independence.

"The number of those, who voted for the preservation of the USSR in Abkhazia, barely exceeded 50%. According to the survey we conducted after the referendum, public support of the restoration of independence, was much greater. The fact that we did not falsify the results was indicated in the conclusion of the observers, both foreign and Soviet" Asatiani recalled.

"The referendum had a great, epoch, significance. This was yet another manifestation of a longtime desire for freedom and independent development of the country, and this was announced on March 31, 1991 "- Gigi Tsereteli, Vice-Speaker of Georgian Parliament, says.

According to him, the idea of independence had a lot of support in society. It was a driving force and formed the basis of creating a new Georgian state, the main idea of which is the independence and peaceful development."

The path that took Georgia over the past 20 years, according to Tsereteli, was one of the most difficult in the centuries-old history of the country.

This way was "full of dramatic events, such as the civil war and economic difficulties, political tension, war with Russia, the occupation of the territory," - said vice speaker.

However, he noted that the theme of "independence" is relevant today.

"I think that this referendum, and in general our attitude to independence, are valuable, and this attitude has not changed in 20 years" – Tsereteli said.

Independence at a heavy cost

After the collapse of the Transcaucasian Federation (May 26, 1918) the National Council of Georgia declared independence of the state of Georgia. As an independent country the Democratic Republic of Georgia existed no longer than spring 1921.

11th Red Army invaded Tbilisi on Feb. 25, 1921 after having brutally wiped out the volunteer corps and Georgian cadets. Finally, the Soviet regime in Georgia was established in the second half of March 1921.

National liberation movement led by future president of Georgia Zviad Gamsakhurdia and Merab Kostava gained public support in the late 80-ies of the 20th century. Between 1988 and 1989 there were lots of mass protests in Tbilisi, one of which turned into "Bloody Sunday". On April 9, 1989 Soviet Army soldiers killed 21 people injured dozens during the crackdown of the peaceful demonstration at the central Rustaveli Avenue.

In the Act on restoration of Georgian independence was told that "the entire period of enforced keeping of Georgia as a part of the Soviet Union was marked with the bloody terror and repressions, the latest manifestation of which was the tragedy of 9 April 1989. The Act was signed by members of the Supreme Council and the Government of the Republic.

"Big things always require sacrifice, but some countries have made it so that there were not so many victims," - Maca Lataria, the mother of Natia Bashaleishvili, a 16-years girl, killed on that day, said.

Natia Bashaleishvili, which at that time was 16 years old and was studying in grade 10, together with other schoolchildren kept coming to demonstrations, organized by the national movement.

"On the 8th we spent with my daughter at a rally the whole day. By 11 o'clock I went home and my daughter together with a friend, Nino Andghuladze went back. In the morning I heard that something horrifying had happened. My friend and I went to search our children. Her child, fortunately, was found alive, and I experienced such a tragedy. Natia was an extraordinary child, she was smart, beautiful and I’m saying this not only because it's my daughter, and it is well-known that children are always the best for their parents" Lataria said with tears.

According to her hopes that pushed people out at the streets has not been fully realized. The main tasks Lataria say are fighting poverty and improving living standards.

Georgia - an independent country, dependent on external processes

"The Georgian people have for centuries dreamed of independence, the formation of their own government," - said the director of theater and cinema Giga Lordkipanidze.

Despite the fact that 20 years ago, Georgia declared its independence and is now officially recognized as such, Lordkipanidze is not convinced that the country at this stage has already achieved "real, true independence."

"At that time, in any case, formal independence was declared. But as far as we are independent now, I can not say, because we depend much on the larger states, on their desires, their just and unjust claims against our country " Lordkipanidze claims.

Referendum and the declaration of independence were very important for Georgia, but this was followed by negative associated processes, expert on the Caucasus, Mamuka Areshidze stated.

"The referendum has brought us only independence. Other processes are far from desirable. The referendum itself was very important, because it was a form of expression of the people’s view of tomorrow, the political development of their country" Areshidze said.

Referendums held on 17 and 31 March, according to Areshidze, led to a confrontation in the society on the territory of the Abkhazian Autonomous Republic.

"Declaring Independence, unfortunately, has been associated with such processes, as a struggle with the breakaway regions, tensions with its neighbors, primarily with Russia, and further alienation", Areshidze said.

According to him, Georgia "is actually an independent country, but it still depends on many factors, in particular, on processes in zones of conflict, relations with Russia and global processes."

Photo by Dinara Oganova

Comments